listopada 17

Świadomość definiowana bywa na różne sposoby, w zależności od prezentowanej orientacji teoretycznej. Ujmując rzecz najprościej, „być świadomym” oznacza tyle, co posiadać wgląd w aktualną zawartość własnego umysłu. Chodzi przy tym, zarówno o doznania sensoryczne, afektywne, jak i czysto abstrakcyjne.

Możemy mówić o kilku rodzajach świadomości, o świadomości sensoryczno-afektywnej, percepcyjnej oraz semantycznej. Pierwsza z nich odnosi się do subiektywnego doznawania fizycznych cech bodźców, własnego ciała, a także stanów afektywnych. Drugi rodzaj świadomości, obejmuje spostrzeżenia oraz wyobrażenia różnych przedmiotów i zdarzeń. Trzeci, wiąże się z kolei z mową. Obejmuje więc to wszystko, co możemy nazwać. W opinii wielu psychologów świadomość konstytuują znaczenia słów. Takie stanowisko prowadzi z kolei do przeświadczenia, iż poza naszą świadomością znajduje się to wszystko, czego nazwać nie potrafimy.

W mowie potocznej, dość często spotkać możemy się z pojęciem „odmiennych stanów świadomości”. W psychologii, odnosi się ono do różnych zjawisk. Zazwyczaj rozumie się je jako stan, w którym ludzie doświadczają zmian w percepcji siebie i swego otoczenia. Dzieje się tak na skutek uwolnienia się od konwencjonalnych schematów poznawczych, a także w wyniku pewnego rodzaju wyzwolenia emocjonalnego. Tego typu stany mogą pojawiać się przy różnych chorobach, pod wpływem pewnych narkotyków, a także w wyniku pewnych praktyk, takich jak na przykład medytacja.

Słowa kluczowe: medytacja, świadomość, świadomość percepcyjna, świadomość semantyczna, świadomość sensoryczno-afektywna