Początek ogólnej teorii systemów dał Ludwig von Bertalanffy, austriacki biolog i filozof. Teoria systemów bazuje na pojęciu system (z greckiego systema). Pojęcie to oznacza pewien złożony, stanowiący jednakże spójną całość, przedmiot. Najistotniejsze jest jednak to, iż tak rozumiany system, nie jest prostą sumą tworzących go elementów, lecz stanowi całkiem nową jakość. Ogólna Teoria Systemów jest nauką badającą ogólne prawa rządzące systemami. Pierwotnie, teoria systemów, była nauką biologiczną, następnie wykorzystana została w cybernetyce, inżynierii, naukach społecznych, a ostatnio również w kognitywistyce i informatyce. Jej podstawową zasadą, jest całościowe, czyli holistyczne ujmowanie rzeczywistości. Twórca Ogólnej Teorii Systemów, jej główne zadania widział w dążeniu do integracji prac naukowych, nauczania i wychowania, w próbie stworzenia ścisłej teorii w dziedzinach nauki, innych niż fizyka i nie na wzór fizyki, oraz w ogólnej tendencji zmierzającej w kierunku integracji nauk społecznych i przyrodniczych.
Co to jest psychoterapia zorientowana na proces?
Psychoterapia zorientowana proces wywodzi się z psychologii procesu, stworzonej przez psychologa i fizyka Arnolda Mindella. Teoria psychologii procesu rozwija się od lat 70 tych, czerpiąc inspirację z różnych źródeł – od filozofii wschodu, po biologię molekularną. Jest to nie tylko metoda psychoterapeutyczna, ale cała koncepcja patrzenia na człowieka w jego różnych stanach świadomości i w kontekście całości jego życia, otaczających go wydarzeń i sytuacji.
Psychologia zorientowana na proces pozwala na pracę nie tylko z jednostkami, ale również całymi grupami a jej elementy wykorzystywane są również przez osoby pracujące z problemami społecznymi a nawet w kontekście uczenia się nowych kompetencji (szkolenia managerskie i rozwojowe).
W psychoterapii zorientowanej na proces, klient jest zachęcany do doświadczania jak najszerszego spektrum, do patrzenia na swoje życie i doświadczenia nie jak na pewien stan, ale jak na pewną ciągłość następujących zdarzeń. Według psychologów procesu wszystkie elementy naszego życia łączą się ze sobą – dlatego Mindell zachęca podczas pracy terapeutycznej takie techniki jak praca z ciałem (w nim bowiem gromadzą się napięcia) czy praca ze snem (który jest przejawem i odzwierciedleniem naszych aktualnych stanów w odmiennym stanie świadomości). Doświadczanie, opis doświadczenia i bycie w nurcie procesu, to najważniejsze elementy zajęć wprowadzonych w duchu psychologii procesu.
Jak zostać psychoterapeutą procesu?
Aby zostać psychoterapeutą pracującym w ramach szkoły psychologii procesu nie wystarczą same studia psychologiczne. Trzeba przejść jeszcze dodatkowe szkolenia w ośrodku, który ma możliwość certyfikowania terapeutów procesu. Każdy kto czuje, że jego powołaniem jest psychoterapia studia może rozpocząć w Instytucie Psychologii Procesu, przejść przez Program Licencyjny, odbyć własną psychoterapię, superwizje i zdać egzamin. Tytuał psychoterapeuty procesu zdobywa się sługo, ale doświadczenie zawodowe i własne oraz pełnia wiedzy są tu szczególnie istotne, jeśli psychoterapeuta chce rzeczywiście pomagać klientom.
Obszary pracy psychoterapeutów procesu
Certyfikowany psychoterapeuta pracujący w oparciu o psychologię procesu może pracować zarówno z klientami indywidualnymi potrzebującymi pomocy w życiowych problemach i trudnościach, może również zdecydować się na pracę w ramach potrzeb rozwojowych swoich klientów, którzy oczekują od terapeuty nie pomocy w trudnościach ale bycia przewodnikiem w rozwoju. Psychoterapeuci procesu pracują również z pacjentami w śpiączce oraz prowadzą zajęcia warsztatowe z zakresu miękkich kompetencji biznesowych (asertywność, rozwój kariery, coaching biznesowy)
Albert Ellis – bardzo znany kanadyjski psycholog. Zmarł w 2007 roku. Mimo trudnego dzieciństwa naznaczonego chorobami i brakiem zainteresowania ze strony rodziców, udało mu się zdobyć wykształcenie i uznanie w świecie psychologów. Psychologia była jego największą życiową pasją, widać to na każdym etapie jego życia.
Trochę przez przypadek zainteresowała go psychologia analityczna. W tym kierunku rozpoczął studia. Bardzo szybko uzyskał tytuł magistra i doktora. Psychologia to dość szeroka dziedzina, więc u progu jego wielkiej kariery pojawiła się jej mała cząstka – psychoanaliza. Na początku kariery zarabiał jako psycholog stanowy, po awansie objął funkcję kierowniczą. Był redaktorem naczelnym wielu uznanych czasopism psychologicznych.
W późniejszym okresie swego życia przestał się zajmować psychologią analityczną oraz psychoanalizą i określił się jako terapeuta racjonalny. Część środowiska nadawała mu tytuł “psycholog wszystkich psychologów”. Pochlebstwo troszkę na wyrost, ale fakt faktem, że dzięki niemu psychologia stała się o wiele bogatsza.
Więcej o Albercie Ellisie znajdziesz na stronach Wikipedii: http://pl.wikipedia.org/wiki/Albert_Ellis
Dążenie do samorealizacji jest najwyższą w hierarchii potrzebą człowieka, a jej zaspokojenie jest jednocześnie niezbędne posiadania poczucia sensu, koherencji i spełnienia.
Potrzeba samorealizacji może zostać zaspokojona na wiele różnych sposobów, a jedną z rozwojowych propozycji są warsztaty psychologiczne oparte na grupach otwarcia. Spotkania terapeutyczne dedykowane zainteresowanych własnym rozwojem osobom odbywać mogą się w różnych konwencjach terapeutycznych oraz zajmować się ogólną tematyką, bądź specyficznymi obszarami życia.
Warsztaty psychologiczne i ich tematyka
Najczęściej, warsztaty psychologiczne w formie rozwojowej dotykają obszaru emocji i relacji – to z tymi dwoma tematami najczęściej sobie nie radzimy. Spotkać można też warsztaty dedykowane konkretnym grupom- studentom, kobietom, kadrze managerskiej. Warsztaty rozwojowe mogą być jednorazowym, kilkudniowym spotkaniem, bądź przyjmować formę trwających jakiś czas, cyklicznych spotkań.
Warsztaty psychologiczne i wybór grupy
Podejmując decyzję o uczestnictwie w warsztatach rozwojowych, warto poszukać takiego ośrodka, który oferuje szeroki wybór tematyki i zagadnień warsztatów, a dodatkowo gwarantuje prowadzenie warsztatów przez doświadczonych psychoterapeutów i psychologów. W każdym większym mieście znajdzie się przynajmniej kilka ośrodków oferujących różnego rodzaju spotkania. Wystarczy zadzwonić, bądź wysłać maila aby uzyskać wszelkie potrzebne do podjęcia decyzji informacje.
Najnowsze odkrycia psychologiczne z zakresu psychologii dziecięcej zadają kłam dotychczasowej wiedzy na temat procesu uczenia się dzieci. Okazuje się, że o ile pozytywne wzmocnienie (pochwała, pocałunek, nagroda) dla 8 latka jest jak najbardziej edukacyjne, o tyle kara w tym wieku nie przynosi efektywnych rezultatów. Przynajmniej nie w kontekście procesu uczenia się na błędach. Negatywna informacja zwrotna zaczyna być dziecku pomocna dopiero w wieku 12 lat.
Proces uczenia się u 8 i 12 latków
Psychologowie odkryli, że proces uczenia się i 8 i 12-stolatków oraz sposób wyciągania wniosków jest u obu grup odmienny. Dopiero w wieku 12 lat dziecko jest w stanie w prawidłowy sposób wyciągnąć wnioski z negatywnej informacji zwrotnej.
Psycholog rozwojowy, Dr Eveline Crone wraz ze swoim zespołem odkryła tą prawidłowość dzięki badaniu aktywności neurologicznej kory mózgowej u dzieci w różnym wieku. Podczas udzielania dzieciom 8 i 9 letnim pozytywnych informacji zwrotnych ich mózg mocno reaguje, natomiast prawie wcale nie wywołują efektu komunikaty negatywne udzielane przez opiekuna. U dzieci w wieku 12 i 13 lat, sytuacja jest wręcz odwrotna – dużo większą aktywność mózgu uzyskuje się poprzez krytykę zachowania dziecka.
Oczywiście badania nie oznaczają, że mniejsze dzieci należy wyłącznie nagradzać, a starsze karać. Niemniej jednak dostosowanie komunikacji a przede wszystkim rodzicielskich oczekiwań do możliwości i sposobu uczenia się dziecka mogłoby poprawić efektywność procesu uczenia się, mówią psycholodzy.

